Wat is het doel van dit protocol
Zorg voor astma bij kinderen structureren in de huisartsenpraktijk om kind en ouders zo goed mogelijk te begeleiden bij het onder controle houden van de astma bij het kind.
Achtergrond
Steeds meer kinderen met astma zijn onder behandeling van de huisarts in plaats van de specialist. Dit vraagt van de huisartsenpraktijk dat er voldoende aandacht is om deze kinderen en hun ouders op de juiste wijze te begeleiden. De introductie van gestructureerde zorg vraagt om temporisering, omdat dat groep patiënten met astma te groot is om in een keer te begeleiden.
De adviezen in de herziene NHG standaard Astma bij kinderen zijn leidend voor dit protocol.
Werkinstructie
Diagnostiek
Na de diagnosestelling astma volgt altijd een schakelconsult bij de huisarts.
Doel is volledige astmacontrole:
<2x per week symptomen overdag
geen beperking van activiteiten
geen nachtelijke symptomen
<2x per week gebruik van noodmedicatie
normale spirometrie
Aandacht voor: Therapietrouw Rhinitis Inhalatietechniek Prikkels (roken in omgeving, huisdieren, andere allergenen)
Bij pubers aandacht voor:
'No show', motivatie voor goed astma-management.
Therapietrouw.
Onderrapportage van klachten komt regelmatig voor, dus hier specifiek naar vragen.
Roken.
Transitie van steeds meer eigen keuzes maken, eigen verantwoordelijkheid, vervolgopleiding etc.
Inhoud astmacontrole (i.p. uitgevoerd door POH-S)
– Klachten inventariseren.
– Informeren naar gebruik medicatie (hoe vaak, welk effect, perceptie ouders en kind ten opzichte van medicatie).
– Informeer naar therapietrouw.
– Inhalatietechniek doornemen met eigen medicatie of placebo en zo nodig corrigeren. Zo nodig ook hygiëne voorzetkamer doornemen/adviseren.
– Vanaf 4-12 jaar cACT-vragenlijst door kind en ouder
ACT vanaf 12 jaar door kind alleen.
ACQ: 6-12 jaar door kind en ouder
ACQ: vanaf 12 jaar door kind alleen.
– 1x per jaar lengte en gewicht controle.
– Spirometrie kan vanaf de leeftijd van 6 jaar worden ingezet. Verricht spirometrie alleen bij twijfel aan diagnose astma, of bij niet volledige controle van de astma.
– Informeren naar invloed van astma op het functioneren op school, sport, hobby's, kinderfeestjes etc.
– Rookgedrag in de omgeving van het kind moet besproken worden. Hulp bij SMR aanbieden. Raad roken dringend af omdat het kan leiden tot luchtwegvernauwing bij het kind en de werking van medicatie vermindert.
– Screeningsonderzoek op inhalatieallergenen is zinvol bij kinderen met anamnestische aanwijzingen voor een allergie én als de uitslag consequenties voor het beleid heeft. Een negatieve uitslag sluit de ontwikkeling van een latere inhalatieallergie niet uit. Bij een positieve test op inhalatieallergenen en persisteren van klachten kan het zinvol zijn om een saneringsadvies te geven. Bijv. vermijden van contact met huisdieren, vermindering van blootstelling aan huisstofmijt.
Controlefrequentie
In instelfase na elke verandering controle a 2-6 weken.
Controlefrequentie bij kinderen <6 jaar:
Bij geen tot weinig klachten 3-6 maand.
Bij kinderen tussen de 0-6 jaar die meer dan een jaar klachtenvrij zijn zonder inhalatiemedicatie kunnen de controles gestaakt worden.
Controlefrequentie bij kinderen >6 jaar:
Volledige astmacontrole: eens per jaar.
Gedeeltelijke astmacontrole: eens per 3-6 maanden.
Onvoldoende controle: eens per 6 weken.
Kinderen tot 12 jaar komen met minimaal 1 ouder. Soms zal ervoor gekozen worden om de ouders alleen te spreken om in alle rust de keuze voor behandeling nog eens goed door te nemen.
Medicatie
0-6 jaar Toedieningsvorm medicatie: voorzetkamer + masker. Altijd proefbehandeling + evaluatie.
Vanaf 4 jaar kan ook een voorzetkamer + mondstuk gekozen worden
Vanaf 6 jaar: device kiezen op basis van instructie.
Protocol
Astma bij kinderen
Wat is het doel van dit protocol
Zorg voor astma bij kinderen structureren in de huisartsenpraktijk om kind en ouders zo goed mogelijk te begeleiden bij het onder controle houden van de astma bij het kind.
Achtergrond
Steeds meer kinderen met astma zijn onder behandeling van de huisarts in plaats van de specialist. Dit vraagt van de huisartsenpraktijk dat er voldoende aandacht is om deze kinderen en hun ouders op de juiste wijze te begeleiden. De introductie van gestructureerde zorg vraagt om temporisering, omdat dat groep patiënten met astma te groot is om in een keer te begeleiden.
De adviezen in de herziene NHG standaard Astma bij kinderen zijn leidend voor dit protocol.
Werkinstructie
Diagnostiek
Na de diagnosestelling astma volgt altijd een schakelconsult bij de huisarts.
Doel is volledige astmacontrole:
Aandacht voor:
Therapietrouw
Rhinitis
Inhalatietechniek
Prikkels (roken in omgeving, huisdieren, andere allergenen)
Bij pubers aandacht voor:
'No show', motivatie voor goed astma-management.
Therapietrouw.
Onderrapportage van klachten komt regelmatig voor, dus hier specifiek naar vragen.
Roken.
Transitie van steeds meer eigen keuzes maken, eigen verantwoordelijkheid, vervolgopleiding etc.
Inhoud astmacontrole (i.p. uitgevoerd door POH-S)
– Klachten inventariseren.
– Informeren naar gebruik medicatie (hoe vaak, welk effect, perceptie ouders en kind ten opzichte van medicatie).
– Informeer naar therapietrouw.
– Inhalatietechniek doornemen met eigen medicatie of placebo en zo nodig corrigeren. Zo nodig ook hygiëne voorzetkamer doornemen/adviseren.
– Vanaf 4-12 jaar cACT-vragenlijst door kind en ouder
ACT vanaf 12 jaar door kind alleen.
ACQ: 6-12 jaar door kind en ouder
ACQ: vanaf 12 jaar door kind alleen.
– 1x per jaar lengte en gewicht controle.
– Spirometrie kan vanaf de leeftijd van 6 jaar worden ingezet. Verricht spirometrie alleen bij twijfel aan diagnose astma, of bij niet volledige controle van de astma.
– Informeren naar invloed van astma op het functioneren op school, sport, hobby's, kinderfeestjes etc.
– Rookgedrag in de omgeving van het kind moet besproken worden. Hulp bij SMR aanbieden. Raad roken dringend af omdat het kan leiden tot luchtwegvernauwing bij het kind en de werking van medicatie vermindert.
– Screeningsonderzoek op inhalatieallergenen is zinvol bij kinderen met anamnestische aanwijzingen voor een allergie én als de uitslag consequenties voor het beleid heeft. Een negatieve uitslag sluit de ontwikkeling van een latere inhalatieallergie niet uit. Bij een positieve test op inhalatieallergenen en persisteren van klachten kan het zinvol zijn om een saneringsadvies te geven. Bijv. vermijden van contact met huisdieren, vermindering van blootstelling aan huisstofmijt.
Controlefrequentie
In instelfase na elke verandering controle a 2-6 weken.
Controlefrequentie bij kinderen <6 jaar:
Bij geen tot weinig klachten 3-6 maand.
Bij kinderen tussen de 0-6 jaar die meer dan een jaar klachtenvrij zijn zonder inhalatiemedicatie kunnen de controles gestaakt worden.
Controlefrequentie bij kinderen >6 jaar:
Volledige astmacontrole: eens per jaar.
Gedeeltelijke astmacontrole: eens per 3-6 maanden.
Onvoldoende controle: eens per 6 weken.
Kinderen tot 12 jaar komen met minimaal 1 ouder. Soms zal ervoor gekozen worden om de ouders alleen te spreken om in alle rust de keuze voor behandeling nog eens goed door te nemen.
Medicatie
0-6 jaar Toedieningsvorm medicatie: voorzetkamer + masker. Altijd proefbehandeling + evaluatie.
Vanaf 4 jaar kan ook een voorzetkamer + mondstuk gekozen worden
Vanaf 6 jaar: device kiezen op basis van instructie.
Het actieplan bij kinderen op www.astmacopdzorg.nl kan ondersteunend zijn.
Registratie
Registreer altijd hoofdbehandelaar (huisarts of specialist)
Registreren in 2 astma jaarcontrole kind (poh)